Ο μικρός αυτός πίνακας είναι κατά κύριο λόγο εμπνευσμένος από το εκπληκτικό βιβλίο του Robert Mason «Chickenhawk» που αφορά στην υπηρεσία του ως Slick Pilot στα Hueys στο Βιετνάμ, την περίοδο 1965-1966. Παρουσιάζω τα ελικόπτερα σε σχηματισμό κατά την μετάβασή τους σε κάποιο πεδίο προσγείωσης. Η μετάβαση γινόταν από ασφαλές ύψος, μέχρι την τελική προσέγγιση που γινόταν πολύ χαμηλά και με αυξημένη ταχύτητα.

Το βιβλίο που με ενέπνευσε, αποτελεί μια πολύ δυνατή αφήγηση που σχεδόν περικλείει όλη την αίσθηση που σου αφήνουν μαζί οι καλύτερες ταινίες για τον πόλεμο της περιοχής εκείνης, έναν πόλεμο που μαζί με τον αμερικανικό εμφύλιο, συνεχίζει να διαμορφώνει το ιδεολογικό δίπολο της Αμερικής και να αποτελεί σημείο αναφοράς στη δημόσια συζήτηση. Απέκτησε πολύ μεγάλη προβολή στη δημόσια σφαίρα μέσω των αναμεταδόσεων της τηλεόρασης, όπου διέρρεαν και τραυματικές εικόνες, για τις οποίες το ευρύ κοινό ήταν απροετοίμαστο. Παρ’ όλη την επιμονή της ηγεσίας να τον συνεχίζει, σύμφωνα με τους ίδιους τους συμμετέχοντες, ήταν ένας πόλεμος μάταιος, σχεδόν προγραμματισμένος να χαθεί.

Είναι ένας πόλεμος που σηματοδότησε μεγάλες αλλαγές για την αμερικανική πολεμική τακτική. Ήταν ένα μεταβατικό στάδιο λίγο πιο μεγάλο από τον πόλεμο της Κορέας. Στις τακτικές του πεζικού υιοθετήθηκε μια εντελώς νέα φιλοσοφία της εκπαίδευσης με την αξιοποίηση του συμπεριφορισμού του Skinner (operant conditioning), όπου οδήγησε σε πολύ μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα στις βολές των στρατιωτών (shoot to kill), ενώ δοκιμάστηκε σε μεγάλη κλίμακα η κατακόρυφη υπερκέραση με χρήση των ελικοπτέρων ως μεταφορικό μέσο.

Περίπου 7000 Hueys πέταξαν στο Vietnam με 1151 πιλότους και 1231 μέλη πληρώματος να χάνουν τη ζωή τους (πηγή:https://www.vhpa.org/heliloss.pdf). Με τον γνωστό τους ήχο: «Whoop-Whoop-Whoop» τα Hueys έγιναν εικόνα-σύμβολο του πολέμου διαπρέποντας και στους τρεις σημαντικούς ρόλους που ανέλαβαν: Gunship για επιθέσεις στο έδαφος, Slick για μεταφορά των στρατιωτών προς και από το πεδίο της μάχης, και Dust-off για μεταφορά τραυματιών.

Στο βιβλίο του, ο Mason δίνει μια εξαιρετική περιγραφή του τί σημαίνει να πετάς το Huey, τόσο καλή που φαίνεται να είναι ανάγνωσμα που θα εκτιμούσε οποιοσδήποτε χειριστής του ελικοπτέρου, ιδίως γιατί δεν αναφέρεται μόνο σε πτήσεις υπό κανονικές συνθήκες, αλλά κάτω από αντίξοες συνθήκες και σε ιδιαίτερα περιβάλλοντα, όπου οι πιλότοι αναγκάζονται να βγουν από τα όρια φακέλου πτήσεως και να καθορίσουν δικούς τους κανόνες. Το δυνατότερο σημείο όμως του βιβλίου είναι η αφηγηματική ικανότητα του συγγραφέα. Το βιβλίο είναι μια ωμή και ρεαλιστική αποτύπωση της θητείας στο Βιετνάμ. Ο Mason όμως καταφέρνει να είναι καυστικός αλλά όχι κυνικός. Είναι καυστικός τόσο προς την πολιτική και στρατιωτική ηγεσία, όσο και προς τον εαυτό του, δηλαδή τον τρόπο που έβλεπε απλοϊκά, με το νεανικό μυαλό του τον πόλεμο. Το χιούμορ του, δεν υποβαθμίζει τον τρόμο και πόνο, αλλά τονίζει στην αρχή την αμηχανία με την οποία μεταβόλιζε την ωμή βία που έβλεπε μπροστά του, μέχρι το σημείο που ωρίμασε μέσα του η αποκρουστική αλήθεια του πολέμου. Στις σελίδες του βιβλίου ο αναγνώστης μπορεί να σταθεί μάρτυρας αυτής της αλλαγής οπτικής του Mason, που φαίνεται να μην τολμά τότε να παραδεχθεί… αλλά στις ενδόμυχες σκέψεις του αναπτύσσσει μια ενσυναίσθηση για τον αντίπαλο και τους αμάχους, ελάχιστα συμβατή με το ρόλο του ως στρατιώτη. Ως απότοκο όλων των βιωμάτων του, το ψυχικό τραύμα θα τον βασανίζει κάθε ώρα που περνά εκτός πτήσης, και στον ύπνο του, καθορίζοντας για πολλά χρόνια τη ζωή του μετά τον πόλεμο και οδηγώντας τον σε άσχημα μονοπάτια, μέχρι την ανάκαμψή του με τη βοήθεια της επίμονης συζύγου του Patience (ίσως δεν ήταν τυχαίο το όνομά της).

Προσωπικά τοποθετώ το βιβλίο «Chickenhawk» στην κορυφή των ρεαλιστικών (και με αντιπολεμική χροιά) αναγνωσμάτων για τον πόλεμο αυτό και ένα από τα καλύτερα που έχω διαβάσει γενικά στον τομέα της Αεροπορικής Ιστορίας.

Και καθώς ο Πόλεμος του Βιετνάμ θα μπορούσαμε να πούμε ότι είχε το δικό του Soundtrack θα σύστηνα να το διαβάσετε (ή να δείτε τον πίνακα) ακούγοντας την παρακάτω playlist:
Led Zeppelin – Foggy Day in Vietnam
Creedence Clearwater Revival – Fortunate Son
Rolling Stones – Gimme Shelter
Deep Purple – Child in Time